(ქართული თარგმანი ქვემოთ)

“I don’t think anything will change any time soon, but I come here because I don’t know what else I can do,” Nino told me at the Saturday march on a chilly Spring evening in Tbilisi in 2026. “But I sense that they will soon be done,” Irma countered persuasively, shifting the mood of the spontaneous exchange as the assembled protesters prepared to begin their march. Nino and Irma slowly dissolved into the crowd’s horizon, surrendering their bodies to the collective ritual of walking together every Saturday from Tbilisi’s philharmonic concert hall to the parliament building on the main Rustaveli Avenue. 

For more than two years by now, since Georgia’s mass anti-government protests ignited after the allegedly rigged October 2024 elections and suspended EU integration, the demonstrations have gradually contracted in scale. What had erupted in the Fall of 2024, a leaderless, multisensory outpouring of fierce togetherness of the thousands in the face of police brutality, gave way to small-scale gatherings and weekly marches. The sense of imminent political rupture settled into something more ordinary. It became diffused, carried into homes, bodily fatigue, dreams, and the anxious anticipation of both catastrophe and the unexpected reversal of the country’s fate. 

Georgia has lived through countless protests, with anti-Soviet resistance and the struggle for liberation setting the affective grammar for subsequent mobilizations. Many of us growing up in this country joke that attending protests has become a generational affair. Everyone involved expects protests to culminate in a revolution, the government’s resignation, or political change, as this has historically been the pattern in post-Soviet Georgia. But under the Georgian Dream government, in power since 2012 and steadily pivoting from a center-left, pro-Western orientation toward an ultra-conservative nationalism increasingly modeled on Russia, a once-unthinkable reality began to crystallize. The resistance has outlasted every preceding timeframe for achieving the political change. As I revise this introduction, it has been ongoing for 701 days, 13 hours, 38 minutes, and 03 seconds, with no sign of change, let alone a sudden one. 

What struck me about the brief exchange at the march was thus the divergent temporal orientations toward the future, oscillating between beliefs in protracted or sudden victory. It embodied the protest as an affectively layered and internally fractured condition, reflecting a broader collision of predictive frameworks in politics in which sensing becomes the primary mode of sense-making. This kind of orientation is particularly inherent for the region marked by centuries of Russian and Soviet colonial subjugation, shaping the broader affective atmosphere of resistance. In the country, which has gone through at least three wars with Russia since the 1990s, futurity itself has rarely felt stable enough to plan around. Even in times of relative peace, Russia’s full-scale invasion of Ukraine continues to shape the very texture of everyday life, unsettling the fragile distinction between war and peace while deepening a sense of shared vulnerability and solidarity across borders. Hence, here the future has become something to sense or guess at, especially along the country’s social and ecological fringes, where uncertainty and precarity are most acute, yet where the possibility of imagining otherwise remains alive.

This collection was born out of such temporal collisions and affective ruptures. I found myself constantly returning to the questions: what makes resistance to oppressive state power sustainable when geopolitical, military, and economic stakes among local and global powers make the future increasingly illegible? Or what makes protest imaginable from places historically cast as peripheral when the political actors and ideals worth fighting for are themselves being radically reconfigured in the places once regarded as their centers? 

These questions demanded epistemic grounds beyond standard political analyses, ones capable of tracking what remains sensible, felt bodily, and barely nameable when the political fate itself has become unpredictable. Ethnographic insight and anthropological analyses, with their patience for the nuances of everyday life, seemed a logical place to begin. As a researcher bound up in this resistance’s fate, I wanted to believe this way of knowing could give the protest another room to live in. Or perhaps, like Nino, I simply didn’t know what else to do. Rather than watching suspiciously for how resistance is ultimately defeated, compromised, or faded away, I found myself drawn to “noticing the places where it feels like something else is happening.” 

Each author in this collection had been touched, directly or indirectly, by the protest or by Georgia’s post-Soviet political fate more broadly. This shared affective proximity made them generous in accepting my invitation, culminating in a workshop at Ilia State University in Tbilisi in March 2026. By then, as part of a broader effort to obliterate academic freedom and university autonomy in Georgia, the government had already abolished 92 percent of the university’s academic programs, endangering the anthropology program we had founded in 2020. The workshop thus took place amid institutional decimation, its own atmosphere thick with the divergent affective conditions it set out to theorize. The workshop took these affective excesses as its object of analysis and, rather than asking what protest is or what it performs, it asked what it feels like. Or what affects remain in bodies and spaces in the protracted form of resistance?

Georgia’s latest season of resistance unfolds amid the intensifying criminalization of protest. Even minor acts, such as standing on sidewalks or posting defamatory, insulting, or obscene comments on social media, can be penalized. It may lead to up to fifteen days’ imprisonment and, on repeated occasions, to a prison sentence of up to one year. Hundreds of demonstrators have thus been persecuted and imprisoned, transforming protest into a site of legal punishment. Even the seasoned supporters and propagandists of the government find this scale of state repression discomforting, despite choosing to turn a blind eye to it. The daily intimidation on this scale in a population of less than 4 million circulates like a tremor. The government thus not only restricts political freedoms in the formal sense but also, through mass propaganda and social media, neutralizes the affective capacity to feel a shared sense of indignation, solidarity or shame.

In such fields, the protest is elusive yet imminent, carrying the force of divergent affective energies. It surfaces as indignation, anger, shame, nightmare, anxiety, anticipation, hope, mourning, exhaustion, suspicion, ambivalence, camaraderie, or sonic intimacy that binds, fractures, and unexpectedly reassembles human and non-human communities. This mosaic of affects shapes how people relate to the state, to one another, and to the future amid an authoritarian shift and manufactured societal polarization. Although anthropologists have long attended to how the sensible togetherness serves as a foundation for political togetherness, this collection seeks to do something more. By bringing divergent affective registers into dialogue, it refuses to produce a single meaning of “protest affect” but instead explores its multiplicity.

One evening, a man, marching as he did every Saturday in Tbilisi, exclaimed, “We are walking to freedom.” For him, “Walking to freedom” was no longer a metaphor but the last literal foothold for a “suspensive freedom.” What can emerge from this kind of freedom? Can it reclaim freedom for society as a whole, or what kind of freedom, if any, can it regain in a world marked by increasing forms of unfreedom? A few weeks later, in Tbilisi, I attended a lecture by Krzysztof Czyżewski, and, surprisingly, he, too, talked about freedom in terms of “walking.” He asked us to think about walking to freedom not as a question of “from what,” but “with whom?” calling instead for a freedom rooted in coexistence, interdependence, and compassion across social strata, beyond borders, and from other worlds inhabited by other humans and non-humans.

Anthropology is well-suited to noticing such freedoms where they actually live and how they become contagious, refusing to resolve into any single body. To grasp resistance this way is to understand how authoritarian power is both contested and inhabited, carrying the dense affective landscape in its interstices. It is not yet clear what kind of freedom will ultimately emerge from “walking” to it in Georgia. But what matters, for now, is that someone is still walking toward it.

პროტესტის აფექტი: შესავალი

„არა მგონია, უახლოეს ხანში რამე შეიცვალოს, მაგრამ აქ მაინც მოვდივარ… არ ვიცი, სხვა რა შემიძლია გავაკეთო“, — მითხრა ნინომ 2026 წლის გაზაფხულის ერთ სუსხიან საღამოს, თბილისში, შაბათის საპროტესტო მარშის დაწყების წინ. „მე კი ვგრძნობ, რომ ამათ მალე მოეღებათ ბოლო“, — ისეთი რწმენით შეეპასუხა ირმა, რომ ჩვენს შემთხვევით წამოწყებულ საუბარსაც სულ სხვა განწყობა შესძინა. ამ დროს, ხალხი უკვე მსვლელობისთვის ემზადებოდა. ნინო და ირმა ნელ-ნელა მომიტინგეთა შორის გაუჩინარდნენ, მათი ცალკეული ნაბიჯები კი იმ საერთო მოძრაობის ნაწილად იქცა, რომელიც ყოველ შაბათს თბილისის ფილარმონიიდან პარლამენტისკენ მიედინებოდა.

2024 წლის ოქტომბრის არჩევნების სადავო შედეგებისა და საქართველოს ევროპული ინტეგრაციის შეჩერების შემდეგ აფეთქებული მასობრივი ანტისამთავრობო პროტესტი ორ წელზე მეტია არ შეწყვეტილა, მიუხედავად იმისა, რომ დემონსტრაციების თავდაპირველი მასშტაბი თანდათან შემცირდა. იმ შემოდგომაზე  პოლიციის ძალადობის პირისპირ ათასობით ადამიანის მძაფრმა ერთობამ იფეთქა — ლიდერების გარეშე აღმოცენებულმა, მრავალხმიანმა და მრავალგვარი განცდით გამსჭვალულმა წინააღმდეგობამ, რომელსაც დროთა განმავლობაში მცირე შეკრებები და ყოველკვირეული მსვლელობები ჩაენაცვლა. პოლიტიკური გარდატეხის გარდაუვალობის განცდამ თანდათან დაკარგა თავდაპირველი სიმძაფრე და ყოველდღიურობაში გადაინაცვლა. ის სახლებში, დაღლილ სხეულებში, სიზმრებსა და შფოთიან მოლოდინებში გაიფანტა, სადაც კატასტროფის შიში ქვეყნის ბედის მოულოდნელი შემობრუნების იმედს გადაეჯაჭვა.

საქართველოს არაერთი საპროტესტო ტალღა გამოუვლია. ანტისაბჭოთა წინააღმდეგობამ და თავისუფლებისთვის ბრძოლამ იმ აფექტურ გრამატიკას ჩაუყარა საფუძველი, რომელმაც შემდგომი თაობების პოლიტიკური ბრძოლების ხასიათიც განსაზღვრა. ამ ქვეყანაში გაზრდილები ხშირად ვხუმრობთ კიდეც, რომ საპროტესტო აქციებზე სიარული ლამის მემკვიდრეობით გვერგო. ქუჩაში გამოსვლას ყოველთვის ახლავს მოლოდინი, რომ ბრძოლა ადრე თუ გვიან რევოლუციით, ხელისუფლების გადადგომით ან პოლიტიკური ცვლილებით დასრულდება. პოსტსაბჭოთა საქართველოს ისტორიამ ხომ ასეთ დასასრულს არაერთხელ შეგვაჩვია.

თუმცა „ქართული ოცნების“ მმართველობის პირობებში, რომელიც ხელისუფლებაში 2012 წელს მოვიდა და თავდაპირველი მემარცხენე-ცენტრისტული, პროდასავლური კურსიდან თანდათან რუსეთის ყაიდაზე ჩამოყალიბებული ულტრაკონსერვატიული ნაციონალიზმისკენ გადაიხარა, ნელ-ნელა ისეთი სინამდვილე გამოიკვეთა, რომლის წარმოდგენაც მანამდე წარმოუდგენელი იყო. წინააღმდეგობა იმაზე დიდხანს გაგრძელდა, ვიდრე პოლიტიკური ცვლილების მოლოდინს აქამდე ოდესმე გაუძლია. დაირღვა დროის ის ნაცნობი საზღვრები, რომლებშიც ქუჩის პროტესტსა და ხელისუფლების ცვლილებას შორის მანძილს ვზომავდით. ამ შესავალს რომ ვასწორებ, პროტესტი უკვე 701 დღე, 13 საათი, 38 წუთი და 3 წამია გრძელდება, და პოლიტიკური ცვლილების, მით უფრო უეცარი ცვლილების, ნიშანი ჯერ არ ჩანს.

ალბათ, სწორედ ამიტომ ჩამრჩა მეხსიერებაში შაბათის მარშზე მოსმენილი ხანმოკლე საუბარი, რომელშიც მომავლის ორი ურთიერთსაპირისპირო მოლოდინი თანაარსებობდა — ხანგრძლივი წინააღმდეგობის მზაობა და მოულოდნელი გამარჯვების ძლავრი რწმენა. ამ ორ განცდას შორის მერყეობაში თავად პროტესტის მრავალშრიანი და შინაგანად წინააღმდეგობრივი ბუნებაც ჩანდა, სადაც იმედი და უიმედობა, დაღლა და შეუპოვრობა, ხანგრძლივი ლოდინი და მოულოდნელი გარდატეხის რწმენა ერთმანეთში იხლართებოდა. ამიტომ, ამ ერთი შეხედვით შემთხვევით საუბარში უფრო ფართო პოლიტიკური დაძაბულობა ირეკლებოდა: ერთმანეთს ეჯახებოდა მომავლის განჭვრეტის განსხვავებული გზები, ხოლო მოვლენების გასაგებად სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდებოდა არა იმდენად ცოდნა და წინასწარი გათვლა, რამდენადაც ინტუიცია, შეგრძნება და წინათგრძნობა.

მომავლისადმი ასეთი დამოკიდებულება განსაკუთრებით დამახასიათებელია რეგიონისთვის, რომელსაც რუსეთისა და საბჭოთა იმპერიული მმართველობის მრავალსაუკუნოვანი ისტორია გამოუვლია და რომლის მძიმე წარსულიც დღემდე გასდევს წინააღმდეგობის საერთო განწყობას. საქართველოში, რომელმაც 1990-იანი წლებიდან მოყოლებული რუსეთთან სულ მცირე სამი ომი გამოიარა, მომავალი იშვიათად ყოფილა იმდენად მყარი და საიმედო, რომ მასზე ცხოვრების გეგმების აგება ყოფილიყო შესაძლებელი. შედარებითი მშვიდობის დროსაც კი რუსეთის სრულმასშტაბიანი ომი უკრაინაში ყოველდღიური ცხოვრების ქსოვილში აღწევს, ომსა და მშვიდობას შორის ისედაც მყიფე ზღვარს შლის და საზღვრებს მიღმა საერთო დაუცველობისა და სოლიდარობის განცდას ამძაფრებს. ამიტომ აქ მომავალი იშვიათად იძლევა იმის საშუალებას, რომ წინასწარ განჭვრიტო. მას უფრო ნიშნებით ცნობ, ალღოთი ხვდები, ვიდრე დარწმუნებით იცი. განსაკუთრებით ქვეყნის სოციალურ და ეკოლოგიურ განაპირა სივრცეებში, სადაც ყოფის სიმყიფე ყველაზე მძაფრად იგრძნობა, მაგრამ სადაც არ ჩამქრალა სხვანაირი მომავლის წარმოდგენის უნარი.

ეს კრებული სწორედ დროის ამგვარი შეჯახებებისა და აფექტური რღვევების წიაღში დაიბადა. მიმდინარე წინააღმდეგობის ფონზე, გამუდმებით მაფიქრებდა ორი კითხვა: რა უნარჩუნებს წინააღმდეგობას ძალასა და სიცოცხლისუნარიანობას რეპრესიული სახელმწიფოს პირობებში, როცა ადგილობრივი და გლობალური ძალების გეოპოლიტიკური, სამხედრო და ეკონომიკური ინტერესები ისე იხლართება ერთმანეთში, რომ მომავლის განჭვრეტას სულ უფრო ართულებს? ან როგორ შეიძლება პროტესტის წარმოდგენა ისტორიულად განაპირად მიჩნეულ ადგილებიდან, როცა პოლიტიკური ძალები და იდეალები, რომელთა დასაცავადაც ბრძოლა ღირს, ძირფესვიანად გარდაიქმნება იქ, სადაც ოდესღაც მათი ცენტრები ეგულებოდათ? 

ეს კითხვები პოლიტიკური ანალიზის ნაცნობ ჩარჩოებს სცდებოდა და ცოდნის სხვა საფუძველს მოითხოვდა. პოლიტიკური მომავლის ამგვარი გაურკვევლობის ფონზე განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ხდებოდა იმის შემჩნევა, რაც ჯერ კიდევ აზრს იძენს, სხეულით იგრძნობა და შესაბამისად, სიტყვებში ძნელად მოიხელთება. ეთნოგრაფიული ხედვა და ანთროპოლოგიური ანალიზი, ყოველდღიური ცხოვრების ნიუანსებისადმი მათი გულისყურითა და დაკვირვების სიფაქიზით, ამ ძიების ბუნებრივ საწყისად მესახებოდა. როგორც მკვლევარს, რომლის ბედიც ამ წინააღმდეგობის ბედს გადაეჯაჭვა, მინდოდა მერწმუნა, რომ ცოდნის ამ გზით პროტესტს კიდევ ერთ ადგილს გამოვუნახავდი სიცოცხლისუნარიანობის გასაგრძელებლად. ან იქნებ ნინოსავით მეც უბრალოდ არ ვიცოდი, სხვა რა მეღონა. იმის ნაცვლად, რომ ეჭვით დავკვირვებოდი წინააღმდეგობის მარცხს, მის კომპრომისებში ჩაკარგვასა თუ თანდათან მინავლებას, უფრო იმ ადგილებიკენ მიმიწევდა გული, „სადაც გრძნობ, რომ რაღაც სხვა ხდება“.

ამ კრებულის თითოეულ ავტორს პროტესტთან თუ, უფრო ფართო გაგებით, საქართველოს პოსტსაბჭოთა პოლიტიკურ ბედთან უშუალო ან ირიბი შეხება ჰქონდა. სწორედ ამ საერთო ემოციურმა სიახლოვემ განაპირობა, რომ მათ ჩემი მოწვევა გულღიად მიიღეს. ჩვენი თანამშრომლობა 2026 წლის მარტში თბილისში, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში გამართული სამუშაო შეხვედრით გაგრძელდა. იმ დროისთვის საქართველოს მთავრობას უკვე გაუქმებული ჰქონდა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის საგანმანათლებლო პროგრამების 92 პროცენტი. ეს გადაწყვეტილება აკადემიური თავისუფლებისა და უნივერსიტეტების ავტონომიის მოშლისკენ მიმართული უფრო ფართო პოლიტიკის ნაწილი იყო. საფრთხის ქვეშ აღმოჩნდა ანთროპოლოგიის პროგრამაც, რომელიც 2020 წელს დავაფუძნეთ. ამდენად, ჩვენი შეხვედრა ინსტიტუციური ნგრევის შუაგულში გაიმართა. ის განცდები და აფექტური დაძაბულობები, რომელთა გასააზრებლადაც შევიკრიბეთ, თავად შეხვედრის ატმოსფეროშიც ტრიალებდა. სწორედ ამ მრავალგვარი აფექტების სიჭარბეს მივაპყარით ყურადღება. იმის ნაცვლად, რომ პროტესტის არსი ან მისი პოლიტიკური მოქმედება განგვესაზღვრა, გვინდოდა გაგვეგო, როგორ იგრძნობა პროტესტი. რა რჩება ხანგრძლივი წინააღმდეგობისგან სხეულებსა და სივრცეებში? რა განცდები განაგრძობს არსებობას მაშინაც, როცა წინააღმდეგობა დროში იწელება?

საქართველოში წინააღმდეგობის მორიგი ტალღა პროტესტის მზარდი კრიმინალიზაციის ფონზე ვითარდება. დასჯადი ხდება ისეთი ქმედებებიც კი, როგორიცაა ტროტუარზე დგომა ან სოციალურ ქსელში ცილისმწამებლური, შეურაცხმყოფელი თუ უხამსი კომენტარის გამოქვეყნება. ამისთვის ადამიანს შესაძლოა 15 დღემდე ადმინისტრაციული პატიმრობა შეეფარდოს, განმეორების შემთხვევაში კი — ერთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთა. ასობით დემონსტრანტი უკვე დაექვემდებარა დევნასა და პატიმრობას. პროტესტი ამგვარად სამართლებრივი დასჯის ერთ-ერთ მთავარ სამიზნედ იქცა. სახელმწიფო რეპრესიების ამგვარი მასშტაბი ხელისუფლების ერთგულ მხარდამჭერებსა და პროპაგანდისტებსაც კი უხერხულობას უქმნის, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი მაინც ამჯობინებენ მისთვის თვალის არიდებას. ოთხ მილიონზე ნაკლები მოსახლეობის ქვეყანაში ყოველდღიური დაშინების ეს ტალღა საზოგადოებაში უხილავი რყევასავით ვრცელდება. ამგვარად, ხელისუფლება მხოლოდ პოლიტიკური თავისუფლებების შეზღუდვით არ შემოიფარგლება. პროპაგანდისა და სოციალური მედიის მეშვეობით ის ცდილობს გაანეიტრალოს თავად ადამიანების უნარი, ერთად იგრძნონ აღშფოთება, სოლიდარობა თუ სირცხვილი.

ამგვარ ვითარებაში პროტესტი ყოველთვის თვალსაჩინო არ არის, თუმცა მისი არსებობა მუდმივად საგრძნობია. ის განსხვავებულ, ზოგჯერ ურთიერთსაწინააღმდეგო აფექტურ ენერგიებს ატარებს და თავს იჩენს აღშფოთებაში, რისხვაში, სირცხვილში, კოშმარებში, შფოთვაში, მოლოდინში, იმედში, გლოვაში, გამოფიტვაში, ეჭვში, ამბივალენტურობაში, თანამებრძოლურ სიახლოვესა თუ ბგერით ინტიმურობაში. ეს აფექტები ადამიანებსა და სხვა ცოცხალ არსებებს ხან აახლოებს, ხან ერთმანეთისგან აშორებს, ზოგჯერ კი მათ შორის სრულიად მოულოდნელ კავშირებს წარმოშობს. აფექტების ეს მოზაიკა განსაზღვრავს, როგორ ურთიერთობენ ადამიანები სახელმწიფოსთან, ერთმანეთთან და მომავალთან ავტორიტარული შემობრუნებისა და ხელოვნურად გაღრმავებული საზოგადოებრივი პოლარიზაციის პირობებში. ანთროპოლოგია დიდი ხანია გვაჩვენებს, რომ განცდილი ერთობა პოლიტიკური ერთობის საფუძველიც შეიძლება გახდეს. თუმცა, ეს კრებული ცდილობს, ამ ერთობის შიგნით არსებული განსხვავებებიც შეამჩნიოს. ის განსხვავებულ აფექტურ გამოცდილებებს ერთმანეთის გვერდით აყენებს და „პროტესტის აფექტის“ ერთიანი მნიშვნელობის ძიების ნაცვლად, მისი მრავალგვარობის გამოკვლევას ცდილობს.

ერთ საღამოს, თბილისში, შაბათის მორიგ საპროტესტო მსვლელობისას, ერთმა კაცმა წამოიძახა: „ჩვენ თავისუფლებისკენ მივდივართ!“ სიარული იმ „შეყოვნებული თავისუფლების“ უკანასკნელ ხელშესახებ საყრდენად ქცეულიყო, რომლის განცდაც ჯერ კიდევ შესაძლებელი იყო. რა შეიძლება აღმოცენდეს თავისუფლების ამგვარი გამოცდილებიდან? შეუძლია მას მთელი საზოგადოებისთვის თავისუფლების დაბრუნება? ან რა სახის თავისუფლების მოპოვებაა შესაძლებელი სამყაროში, სადაც არათავისუფლების ფორმები სულ უფრო ფართოვდება?

რამდენიმე კვირის შემდეგ, თბილისში, კშიშტოფ ჩიჟევსკის ლექციაზე აღმოვჩნდი. მოულოდნელად, მანაც თავისუფლება სიარულს დაუკავშირა. მისი აზრით, თავისუფლებისკენ სვლისას მთავარი კითხვა ის კი არ არის, რისგან ვთავისუფლდებით, არამედ ის, თუ ვისთან ერთად მივდივართ მისკენ. ის თავისუფლების ისეთ გაგებას იცავდა, რომელიც თანაცხოვრებას, ურთიერთდამოკიდებულებასა და თანაგრძნობას ეფუძნება და სცდება სოციალურ იერარქიებს, საზღვრებსა და ადამიანურ სამყაროს.

ანთროპოლოგიას შეუძლია თავისუფლების ამგვარი ფორმები სწორედ იქ დაინახოს, სადაც ისინი ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჩნდება, და დააკვირდეს, როგორ ვრცელდება მათი ძალა ერთი სხეულიდან მეორეზე, ისე, რომ არც ერთ მათგანში საბოლოოდ არ მკვიდრდება. წინააღმდეგობაზე ამგვარად ფიქრი საშუალებას გვაძლევს გავიგოთ, როგორ შეიძლება ავტორიტარულ ძალაუფლებას ერთდროულად ეწინააღმდეგებოდე და მის შიგნით ცხოვრობდე; როგორ იბადება მის ნაპრალებში მრავალშრიანი, ხშირად ურთიერთსაწინააღმდეგო აფექტური გამოცდილებები.

ჯერ კიდევ გაურკვეველია, რა სახის თავისუფლება აღმოცენდება საქართველოში ამ მსვლელობიდან. მაგრამ ახლა მთავარი ის არის, რომ ვიღაც მაინც მიდის მისკენ.